เปิดภาพ “ปราสาทคนา” ล่าสุด พบร่องรอยกระสุนจากการสู้รบ

วันนี้ (19 มิ.ย. 69) ผู้สื่อข่าวรายงานว่า พล.ต.วินธัย สุวารี โฆษกกองทัพบก (โฆษก ทบ.) และ พล.ท.วันชนะ สวัสดี ผู้อำนวยการสำนักงานประสานภารกิจด้านความมั่นคงกับกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร พร้อมด้วย พล.ท.วีระยุทธ รักศิลป์ แม่ทัพภาคที่ 2 (มทภ.2) พาสื่อมวลชนลงพื้นที่ปราสาทคนา ตั้งอยู่บริเวณสันปันน้ำบนเทือกเขาพนมดงรัก ต.แนงมุด อ.กาบเชิง จ.สุรินทร์ เพื่อดูผลการปฏิบัติการทางทหารในช่วงการสู้รบรอบที่ 2 ช่วงปลายปีที่ผ่านมา

โดยจุดแรกเจ้าหน้าที่ได้นำมาดูจุดจัดเก็บเสบียงของทหารกัมพูชาช่วงการสู้รบ ซึ่งพบว่ามีพวกอาหารกระป๋องเป็นจำนวนมาก เช่น ข้าวกระป๋อง และปลากระป๋อง บ่งบอกให้เห็นว่าทหารกัมพูชาสามารถอาศัยอยู่ได้ในช่วงการสู้รบ

นอกจากนี้ยังมีการเขียนตัวอักษรภาษากัมพูชาบนแผ่นหินว่า “กัมปูเจีย ทะเมย” แปลว่า กัมพูชาใหม่ และเป็นชื่อเพจเฟซบุ๊กของทหารกัมพูชาที่มักชอบโพสต์คอนเทนต์ลงในเพจดังกล่าว และมีการใช้เป็นพื้นที่ไลฟ์สด ซึ่งถูกเขียนไว้ช่วงที่ทางกัมพูชาได้คุมพื้นที่อยู่ และยังพบโครงสร้างที่เป็นโรงครัวอาหารเพื่อรองรับผู้บังคับบัญชา

จากนั้นแม่ทัพภาคที่ 2 และโฆษกกองทัพบก ได้ร่วมวางดอกไม้เพื่อไว้อาลัยแก่ ร.ต.เทิดศักดิ์ ศรีลาชัย บริเวณอนุสาวรีย์ ซึ่งเป็นทหารกล้าที่เสียชีวิตในสมรภูมิการสู้รบ ขณะทำหน้าที่ระวังป้องกันให้กับชุดปฏิบัติการทหารช่างสนามที่ทำการเจาะเส้นทางเข้าสู่ที่หมาย เพื่อเปิดเส้นทางให้กับหน่วยดำเนินกลยุทธ์ แม้จะถูกระดมยิงด้วยจรวดหลายลำกล้อง BM-21 และอาวุธยิงสนับสนุนจำนวนมาก แต่ด้วยความมุ่งมั่น ร้อยตรี เทิดศักดิ์ ยังคงปฏิบัติหน้าที่ด้วยความกล้าหาญ จนทหารไทยสามารถเข้าตียึดควบคุมที่หมายปราสาทคนาได้สำเร็จ

จากนั้นได้พาไปดู “ธงประกาศชัยชนะ” ซึ่งเป็นธงเสาไม้ รูปแบบใช้ไม้ค้ำ 3 ท่อน โดยเป็นธงที่ทหารไทยปักไว้เมื่อวันที่สามารถยึดพื้นที่ได้ ซึ่งอยู่ใกล้กับศิวลึงค์ และโยนี เทวสถานในพื้นที่

ส่วนบันไดไม้ 1,181 ขั้น ที่ถูกพูดถึงหลายครั้ง ซึ่งเป็นบันไดที่กัมพูชาใช้เป็นทางหลักในการเดินขึ้นมาทางปราสาทคนา และเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ปัจจุบันกองทัพภาคที่ 2 ได้เผาทำลายบันไดดังกล่าวในช่วงของการสู้รบรอบที่ 2 จากระยะทางทั้งหมดประมาณ 450 เมตร ทำลายไป 250 เมตร เหลือเพียง 200 เมตรเท่านั้น และปัจจุบันทหารมีการวางแนวรั้วลวดหนาม 2 ชั้น

ทั้งนี้ ภายหลังจากยึดพื้นที่คืนมาได้ ทหารไทยยังคงสภาพเดิมเอาไว้ เพื่อเก็บเอาไว้เป็นอนุสรณ์สถาน เพื่อให้เห็นถึงความยากลำบากในการปฏิบัติหน้าที่ของทหารไทย

สำหรับปราสาทคนา คำว่า “คนา” หมายถึงมากมายมหาศาล โดยเจ้าของปราสาทแห่งนี้คือ “แม่ทัพหญิง” เป็นผู้ที่มีความเด็ดขาด โดยมีสัญลักษณ์เป็น “ศิวลึงค์” และ “โยนี” ซึ่งส่วนใหญ่เป็น “โยนี” เนื่องจากเป็นปราสาทของแม่ทัพหญิง โดยตัวปราสาทส่วนใหญ่สร้างด้วยดินเผา โดยตัวปราสาทประกอบด้วย 3 จุดหลัก คือ มีรั้วกำแพงแก้วศิลาแลง ยาว 39.5 เมตร ล้อมรอบเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัส ซึ่งในห้วงของการปะทะปราสาทแห่งนี้มีร่องรอยที่ได้รับความเสียหายจากการสู้รบ เช่น พบรอยกระสุนตามต้นไม้

โดยสันนิษฐานได้ว่า เป็นเทวสถานในศาสนาฮินดู สร้างขึ้นเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 15 หรือประมาณ 1,100 ปีมาแล้ว ก่อสร้างด้วยอิฐจำนวน 3 หลัง หรือมากกว่านั้น หันหน้าหรือมีทางเข้าด้านทิศตะวันออก มีกำแพงก่อด้วยศิลาแลงล้อมรอบ กำแพงขาดหายเป็นช่วง สามารถวัดขนาดได้ว่ามีความยาวด้านละ 39.50 เมตร ซึ่งตัวปราสาทมีสภาพชำรุดทรุดโทรม ชิ้นส่วนประกอบอาคารหลุดร่วงแตกหัก เช่น เสาประดับกรอบประตูแปดเหลี่ยม ทับหลังสลักภาพช้างเอราวัณ 3 เศียร ทับหลังสลักภาพบุคคลนั่งชันเข่า ศิวลึงค์ที่มีลักษณะติดกับฐานปรากฏส่วนวิษณุภาคที่เป็นแปดเหลี่ยม และส่วนรุทรภาคที่แตกหัก จำนวน 3 ชิ้น พบบริเวณกลุ่มปราสาทประธาน และห่างออกไปทางทิศตะวันตก ใกล้กับตัวปราสาทมีหนองน้ำชื่อหนองคะนา และหนองน้ำขนาดเล็กอีกแห่งหนึ่ง

อีกทั้งกรมศิลปากร โดยสำนักศิลปากรที่ 10 นครราชสีมา เคยได้มาดำเนินการสำรวจประมาณเดือนกันยายน ปี พ.ศ. 2544 ซึ่งปัจจุบันกรมศิลป์ฯ ได้เข้ามาเก็บหลักฐาน ประกอบไปด้วยรูปพญาครุฑ หลักศิลาสถาน จำนวน 28 ชิ้น เพื่อนำไปศึกษาเตรียมบูรณะปฏิสังขรณ์ เนื่องจากว่าที่ผ่านมาเราไม่มีหลักฐานว่าปราสาทแห่งนี้มีลักษณะศิลปกรรมเดิมในลักษณะแบบใด และตัวปราสาทตั้งอยู่แบบไหน ซึ่งอยู่ระหว่างการศึกษา ปัจจุบันพื้นที่แห่งนี้อยู่ในความควบคุมของหน่วยเฉพาะกิจทหารพราน กรมทหารพรานที่ 26 กองทัพภาคที่ 2

ส่วนในวันพรุ่งนี้ (20 มิ.ย. 69) จะมีพิธีทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้แก่กำลังพลที่เสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่ และเพื่อเป็นสิริมงคลแก่กำลังพลที่ปฏิบัติหน้าที่ตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา โดยมีแม่ทัพภาคที่ 2 เป็นประธาน

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong