“ภาวุธ-อิสริยะ” จี้รัฐบาลแก้ พ.ร.บ.ข้อมูลข่าวสารฯ ดันหลัก Open by Default ป้องเจ้าหน้าที่-เพิ่มโปร่งใส

วันนี้ (16 ก.ย. 69) เวลา 11.00 น. ที่รัฐสภา นายภาวุธ พงษ์วิทยภานุ พร้อมด้วย นายอิสริยะ ไพรีพ่ายฤทธิ์ สส. พรรคประชาชน ร่วมกันแถลงข่าวเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งแก้ไขพระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) ข้อมูลข่าวสารของราชการ พ.ศ. 2540 เพื่อเปิดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูลของภาครัฐได้อย่างแท้จริง โดยยอมรับว่าที่ผ่านมาประเทศไทยประสบปัญหาเรื่องความโปร่งใส และการขอเปิดเผยข้อมูลจากหน่วยงานราชการเป็นไปด้วยความยากลำบาก ซึ่งจากการพูดคุยกับเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานพบว่า หลายหน่วยงานไม่กล้าเปิดเผยข้อมูล เนื่องจากกังวลว่าหากเกิดข้อผิดพลาดจนถูกฟ้องร้อง ตัวเจ้าหน้าที่จะต้องกลายเป็นผู้รับภาระรับผิดชอบ สะท้อนให้เห็นว่า พ.ร.บ. ดังกล่าวไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันอีกต่อไป เพราะใช้งานมาเกือบ 29 ปี ตั้งแต่ยุคที่ยังไม่มีอินเทอร์เน็ต ขณะที่ปัจจุบันโลกเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วแต่กฎหมายกลับไม่มีการปรับปรุง

ทั้งนี้ ได้มีการเชิญสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกามาชี้แจงต่อคณะอนุกรรมาธิการเพิ่มขีดความสามารถแข่งขันดิจิทัลไทย ในคณะกรรมาธิการการสื่อสาร โทรคมนาคม และดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งทางกฤษฎีกาแจ้งว่า หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ส่งร่างปรับปรุงแก้ไขกฎหมายนี้ไปยังคณะรัฐมนตรี (ครม.) ตั้งแต่ปี 2563 แล้ว แสดงให้เห็นว่า พ.ร.บ. ข้อมูลข่าวสารฯ มีความพร้อมในระดับหนึ่ง จึงอยากฝากถึง นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี ให้เร่งเสนอ Push กฎหมายเข้าสู่การพิจารณาของสภาฯ พร้อมเสนอแนวทางที่สามารถทำได้ทันที คือ การใช้หลัก "เปิดเผยเป็นหลัก ปกปิดเป็นข้อยกเว้น" (Open by Default) โดยจัดกลุ่มข้อมูลให้เปิดเผยได้ทันที ส่วนข้อมูลใดที่จะปกปิดต้องมีหลักเกณฑ์และคำอธิบายอย่างชัดเจน ซึ่งวิธีนี้จะช่วยคุ้มครองเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติงานได้ทันที

ส่วนการดำเนินการระยะยาว คือ การปรับโครงสร้างทางกฎหมายด้วยการเร่งส่งร่าง พ.ร.บ. ดังกล่าวเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎรเพื่อแก้ไขตามกระบวนการและบังคับใช้จริง จึงขอเรียกร้องไปยังรัฐบาลให้เอาจริงเอาจังกับการเปิดเผยข้อมูลราชการ เริ่มดำเนินการทันทีในสิ่งที่ทำได้ และเร่งรัดกระบวนการทางกฎหมาย พร้อมทั้งขอให้ชี้แจงความคืบหน้าว่าปัจจุบันการแก้ไขกฎหมายอยู่ในขั้นตอนใดและใครเป็นผู้รับผิดชอบ เพราะหลายหน่วยงานได้ปรับแก้ไขในส่วนที่เกี่ยวข้องไปแล้ว เหลือเพียงแค่นายกรัฐมนตรีลงมาขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรมเพื่อให้มีผลบังคับใช้โดยเร็วที่สุด

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong