พรรคประชาชน แถลง ครม.เงา จี้ปฏิรูปบริหารแรงงานข้ามชาติ ปล่อยทหารเมียนมารีดภาษีซ้ำซ้อน-ส่วยศูนย์ CI ทำไทยเสียศักดิ์ศรี

วันนี้ (2 พ.ย. 69) เวลา 10.00 น. ที่รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สส.บัญชีรายชื่อ และหัวหน้าพรรคประชาชน แถลงภายหลังการประชุม ครม.เงา ถึงประเด็นการบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติ โดยขอประณามเหตุทำร้ายแกนนำกลุ่มผู้ชุมนุมตัวแทนแรงงานข้ามชาติที่หน้าสำนักงานสหประชาชาติ (UN) ถนนราชดำเนินนอก พร้อมย้ำว่าหากยังเชื่อในระบบนิติรัฐและประชาธิปไตย การทำร้ายร่างกายเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้ไม่ว่าจะมีความคิดเห็นแตกต่างกันอย่างไร

นายณัฐพงษ์ ได้ชี้ถึงจุดยืนพรรคประชาชนต่อการบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติผ่านข้อเท็จจริง 3 ประการ คือ 1. ปฏิเสธไม่ได้ว่าแรงงานข้ามชาติจำเป็นต่อระบบเศรษฐกิจไทยและผู้ประกอบการ 2. ปฏิเสธไม่ได้ว่าการบริหารจัดการมีความรั่วไหลและทุจริต โดยเฉพาะการขึ้นทะเบียนที่ศูนย์ออกเอกสารรับรองบุคคล (CI) ที่รัฐบาลเพิกเฉยจนเปิดช่องให้รัฐบาลประเทศเพื่อนบ้านเข้ามาหาผลประโยชน์ในไทยซึ่งอาจเข้าข่ายละเมิดอธิปไตย และ 3. ปฏิเสธไม่ได้ว่าปัญหาการรั่วไหลนี้ส่งผลกระทบต่อทั้งคนไทย แรงงานไทย ผู้ประกอบการ และตัวแรงงานข้ามชาติเอง

นายณัฐพงษ์ระบุอีกว่า โจทย์สำคัญคือแรงงานต้องได้รับการคุ้มครองสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานอย่างเท่าเทียม พร้อมมีมาตรการยกระดับทักษะแรงงานและผู้ประกอบการไทย ได้รับค่าจ้างเป็นธรรม ปลอดภัย ไม่ถูกกดขี่หรือตกเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์ ซึ่งสอดคล้องกับมาตรฐานสากลและเป้าหมายที่ไทยประสงค์จะเข้าร่วม OECD ดังนั้นสิ่งที่ต้องดำเนินการคือ 1. จัดทำฐานข้อมูลแรงงานข้ามชาติให้ชัดเจนและถูกต้อง 2. ทบทวนและจัดทำอาชีพสงวนใหม่ โดยใช้แรงงานไทยเป็นหลักในอาชีพที่ไม่ขาดแคลน และผ่อนปรนให้แรงงานข้ามชาติในอาชีพที่ขาดแคลน และ 3. สร้างกลไกให้แรงงานข้ามชาติปรับตัวเข้ากับภาษา วัฒนธรรม และวิถีชีวิตคนไทยเพื่อลดความขัดแย้งในอนาคต

ด้าน นางนิลุบล พงษ์พยอม ตัวแทนกลุ่มนายจ้างสีขาว เปิดเผยว่า ค่าใช้จ่ายในการขึ้นทะเบียนแรงงานเมียนมาเพิ่มขึ้นอย่างผิดปกติ จากเดิมค่าธรรมเนียมหนังสือเดินทาง 310 บาท เพิ่มเป็น 710 บาท และล่าสุดพุ่งเป็น 2,670 บาท ซึ่งเมื่อสอบถามกรมการจัดหางานและกรรมาธิการความมั่นคง พบว่าเงินที่เพิ่มขึ้นเกิดจากทางการเมียนมาเรียกเก็บภาษีเพิ่มโดยนำมารวมในสลิปโดยไม่ชี้แจง ทั้งที่แรงงานจ่ายภาษีในไทยแล้ว ไม่ควรต้องจ่ายซ้ำซ้อน นอกจากนี้ แม้จะจ่ายค่าธรรมเนียมแล้ว เมื่อไปดำเนินการต่อที่ศูนย์ CI ยังพบกลุ่มนายหน้าเรียกเก็บส่วยและค่าคิวผี 1,350–1,500 บาท มิเช่นนั้นจะไม่สามารถเข้าไปทำเรื่องได้ และเมื่อเข้าไปแล้วยังถูกเรียกเก็บเงินเพิ่มอีก 2% ของประมาณการรายได้ (ราว 6,000 บาทต่อคน) โดยอ้างว่านำส่งรัฐบาลทหารเมียนมา ให้โอนผ่านทรูมันนี่แล้วไปจ่ายที่เซเว่นฯ ซึ่งผู้ประกอบการต้องสำรองจ่ายให้ก่อนแม้ตนเองจะได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมก็ตาม ปัจจุบันมีแรงงานต้องทำ CI ราว 7 แสนคน และหนังสือเดินทางใกล้หมดอายุอีกกว่า 1 ล้านคน หากปล่อยให้เกิดภาระบีบบังคับเช่นนี้ แรงงานก็ไม่อยู่ และจะยิ่งนำไปสู่ปัญหาขาดแคลนแรงงานหนักยิ่งขึ้น

ด้าน นายสหัสวัต คุ้มคง สส.ชลบุรี พรรคประชาชน ชี้ว่า หลักการขึ้นทะเบียนแรงงานข้ามชาติคือต้อง “ง่าย เร็ว ราคาถูก” แต่ของไทยกลับ “ช้า ยาก แพง” และมีค่าใช้จ่ายแฝง ทำให้เกิดการทุจริตคอร์รัปชันจนไม่มีตัวเลขแรงงานที่แท้จริง พร้อมตั้งคำถามว่าการปล่อยให้เกิดภาษีซ้ำซ้อนและส่วยคิวผีในศูนย์ CI เป็นการใช้พื้นที่ประเทศไทยอำนวยความสะดวกในการเก็บเงินให้ทหารเมียนมาหรือไม่ ซึ่งกระทรวงแรงงานปฏิเสธความรับผิดชอบไม่ได้ ทั้งนี้ จึงมีข้อเสนอระยะสั้นคือการปฏิรูปศูนย์ CI ให้รัฐบาลไทยกำกับดูแลได้และยึดหลักทำงานประเทศไหนจ่ายภาษีประเทศนั้น ข้อเสนอระยะกลางคือพิจารณายกเลิกศูนย์ CI โดยใช้การจัดเก็บอัตลักษณ์และขึ้นทะเบียนฝ่ายเดียวเหมือนที่เคยทำ และข้อเสนอระยะยาวคือการปฏิรูปกฎหมายบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติทั้งระบบ เช่น พ.ร.บ.คนเข้าเมือง หรือ พ.ร.ก.การบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว

ขณะที่ นายพิศาล มาณวพัฒน์ ระบุว่า ปัญหาเกิดขึ้นจากการที่ไทยใช้นโยบายการทูตแบบเกรงใจผู้นำทหารเมียนมาจนเสียศักดิ์ศรีและผลประโยชน์ของชาติ ทั้งที่ทหารเมียนมาไม่ได้แคร์ประเทศไทยหรือฉันทามติ 5 ข้อของอาเซียน ครม.เงา จึงเสนอ 5 ข้อต่อรัฐบาลไทย ได้แก่ 1. ยึดผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจที่ไทยได้รับจากแรงงานถูกกฎหมายเป็นหลัก 2. แจ้งฝ่ายเมียนมาอย่างเป็นทางการว่าการเก็บภาษี 2% ขัดต่อกฎหมายระหว่างประเทศและสัญญาภาษีซ้อนไทย-เมียนมา ปี 2545 3. ผ่อนปรนเรื่องใบแสดงอัตลักษณ์ส่วนบุคคลชั่วคราวเพื่อลดต้นทุนผู้ประกอบการและภาระค่าใช้จ่ายของโรงพยาบาลรัฐ 4. ทบทวนแนวนโยบายการทูตแบบค่อยเป็นค่อยไป และ 5. เน้นแก้ปัญหาที่ไทยได้รับผลกระทบ เช่น ปัญหายาเสพติด เขตกระสุนตก และสารปนเปื้อนในแม่น้ำ โดยมุ่งแก้ที่ต้นตอคือสงครามระหว่างทหารเมียนมากับกลุ่มชาติพันธุ์

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong