ปชป. เปิดตัวแพลตฟอร์ม "ส่องรัฐ" ลุยตรวจงบ AI รัฐบาลทะลุ 4.2 พันล้าน พร้อมซักฟอกหากพบทุจริตร้ายแรง

วันนี้ (25 พ.ค. 69) ที่พรรคประชาธิปัตย์ นายอภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ หัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ พร้อมด้วย นางการดี เลียวไพโรจน์ รองหัวหน้าพรรค แถลงเปิดตัวแพลตฟอร์ม “ส่องรัฐ” (Thailand Government Watch) เพื่อรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐจากระบบ e-GP ในโอกาสครบรอบ 80 ปีของพรรคฯ เพื่อผลักดันให้ข้อมูลรัฐเปิดเผยในรูปแบบที่เข้าถึงง่าย ดึงข้อมูลมาใช้ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ และเพิ่มมาตรฐานความโปร่งใสตามที่เคยรณรงค์ไว้ในการเลือกตั้ง นายอภิสิทธิ์ เปิดเผยว่า แพลตฟอร์มนี้จะใช้เป็นการภายในของพรรคก่อนเพื่อติดตามการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้ AI วิเคราะห์ข้อมูล ซึ่งกลุ่มแรกที่ตรวจสอบคือโครงการที่เกี่ยวกับ AI ของภาครัฐ พบมี 1,276 โครงการ รวมงบประมาณ 4,271 ล้านบาท ซึ่งหลายโครงการเสี่ยงทุจริต ไม่เกิดประโยชน์จริง และภาครัฐไม่มีความชัดเจนเรื่องยุทธศาสตร์ AI แต่นำมาอ้างเพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูล ทั้งที่สามารถเข้าถึงได้อยู่แล้ว

นอกจากนี้ เมื่อตรวจรายละเอียด TOR ยังพบว่าสุ่มเสี่ยงทุจริต ได้โครงการไม่มีประสิทธิภาพ และไม่ได้มาตรฐานตามที่ OECD กำหนด ซึ่งขัดกับนโยบายรัฐบาลที่ต้องการเข้าเป็นสมาชิก OECD ภายใน 2 ปี โดยงบกว่า 4,200 ล้านบาทนี้ เกี่ยวข้องกับบริษัทเอกชน 3 ราย ซึ่งพรรคจะตรวจสอบเชิงลึกว่าเชื่อมโยงกับผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองหรือมีการบริจาคเงินให้พรรคการเมืองใดหรือไม่ พร้อมยกตัวอย่างโครงการยกระดับทักษะด้าน AI (AI Passport) ว่ามีความเสี่ยงสูง และในฐานะฝ่ายค้านจะใช้เครื่องมือนี้ตรวจสอบโครงการอื่น ๆ ต่อไป โดยกำลังจับตาหลายโครงการในกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) และกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) ที่เริ่มมีปัญหาจนรัฐมนตรีต้องชะลอโครงการ และพรรคกำลังตามต่อว่าเหตุใดจึงมีการเปลี่ยนรูปแบบจัดซื้อจัดจ้างเป็นวิธีเฉพาะเจาะจง

นายอภิสิทธิ์ ยังได้เชิญชวนประชาชนร่วมส่งเบาะแสความผิดปกติเพื่อนำมาตรวจสอบ และจะเปิดให้ประชาชนทั่วไปเข้าใช้งานแพลตฟอร์มนี้เมื่อระบบเสถียร พร้อมสื่อสารไปยังนายกรัฐมนตรีและรัฐบาลที่อยากนำ AI มาใช้ตรวจทุจริตว่า รัฐบาลไม่จำเป็นต้องทำโครงการแพง ๆ เพราะพรรคประชาธิปัตย์ทำแพลตฟอร์มนี้แล้ว ขอเพียงภาครัฐเปิดเผยข้อมูลให้โปร่งใสตามมาตรฐาน OECD เพื่อให้ประชาชนช่วยกันตรวจสอบก็พอ

ทั้งนี้ หากตรวจสอบแล้วพบข้อมูลการทุจริตที่ร้ายแรง พรรคจะนำไปสู่การอภิปรายไม่ไว้วางใจ แต่เบื้องต้นจะใช้กลไกของฝ่ายนิติบัญญัติก่อน เช่น คณะกรรมาธิการ การตั้งกระทู้ถาม หรือการเสนอญัตติ และในสัปดาห์นี้ พรรคประชาธิปัตย์จะเสนอแก้ไขพระราชบัญญัติข้อมูลข่าวสารของราชการ เพื่อให้ข้อมูลต่าง ๆ อยู่ในรูปแบบดิจิทัลที่ประชาชนเข้าถึงได้แบบเรียลไทม์ ซึ่งหากภาครัฐไม่เปิดเผย ประชาชนสามารถคัดค้านหรือยื่นอุทธรณ์ได้ โดยจะต้องมีข้อสรุปให้เสร็จสิ้นภายใน 60 วัน

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong