ปลูกฝังเยาวชนไทยให้รักการอ่านหนังสืออย่างไร ผ่านมุมมอง “ดร.ถนอมวงศ์”

Photo: SAP News

ดร.ถนอมวงศ์ สุกโชติรัตน์ ล้ำยอดมรรคผลนายกสมาคมการอ่านแห่งประเทศไทย และรองประธานสมาพันธ์องค์กรเพื่อพัฒนาหนังสือและการอ่านแบบอย่างของผู้รักการอ่านหนังสือ นำเยาวชนไทยอ่านหนังสืออย่างไรให้มีประสิทธิภาพฉลาดรอบรู้ และเป็นตัวอย่างที่มีคุณภาพ

ตลอดประสบการณ์ของ ดร.ถนอมวงศ์ ตนจบการศึกษาจากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ภาควิชาวรรณคดีเอเชีย และได้เข้าทำงานเป็นอาจารย์ประจำคณะศิลปศาสตร์เอกวิชาภาษาไทย ซึ่งปัจจุบันได้เกษียณอายุราชการมาเป็นเวลา 15 ปี แล้ว

นิสัยรักการอ่านของอาจารย์เริ่มตั้งแต่สมัยเด็กที่ตนเองชอบอ่านหนังสือภาพตั้วแต่อายุ 2 ขวบและเติบโตจากการรักการอ่านหนังสือภาษาไทยและภาษาต่างประเทศเพราะในสมัยก่อนที่ยังไม่มีสื่อมากนัก หนังสือคือแหล่งความรู้โดยหนังสือที่อาจารย์ชอบอ่านมากที่สุดในวัยเยาว์ คือ “นกกางเขน”

ดร.ถนอมวงศ์ เผยมุมมองว่าการที่ตนเองเป็นผู้หญิงสิ่งที่สำคัญมากกว่ามารยาท คือ ความระมัดระวังตัว จากภายนอกเนื่องจากสังคมได้พัฒนาขึ้นโดยมีทั้งคนดีและไม่ดีแต่การอ่านหนังสือช่วยให้เรารู้ทันคนจากบุคลิกของตัวละครในหนังสือโดยไม่จำเป็นต้องออกไปเผชิญความอันตรายจริงภายนอก แม้ว่าจะเป็นเรื่องแต่งก็ตามแต่ก็แต่งตามความเป็นจริงจากมนุษย์

ดังนั้นอาจารย์จึงนำข้อคิดนี้ไปสอนให้กับนักเรียนนักศึกษาสมัยที่ตนเป็นอาจารย์ในมหาวิทยาลัย ส่วนผลงานนี้ตนเขียนคือ การเขียนบทความ

ดร. ถนอมวงศ์ได้แนะนำหนังสือที่เป็นประโยชน์สำหรับผู้เริ่มสนใจรักการอ่านคือ “อ่านให้เก่ง”พิมพ์ครั้งแรกเมื่อปี 2529โดยเนื้อหาในหนังสือมีแนวคิดแหวกแนวจากเพียงแค่การท่องจำซึ่งเป็นแนวคิดจากการที่อาจารย์ได้จบการศึกษาปริญญาเอกจากสหรัฐฯจึงนำแนวคิดนี้ปฎิรูปการอ่านแบบเดิมๆ เป็นวิธีใหม่โดยทักษะการอ่านมาจากการฝึกไม่ใช้สัญชาติญาณ

อาจารย์เผยว่า เด็กๆในโลกยุคใหม่มีนิสัยรักการอ่านที่เปลี่ยนแปลงไปเป็นอย่างมากซึ่งอาจารย์ต้องการรู้ภูมิหลังของนักเรียนในวัยก่อนเข้ามหาวิทยาลัยพบปัญหาว่าบางคนไม่มีความสามารถในการอ่านและเขียนเลยยอมรับว่าเกิดจากข้อบกพร่องทางการสอนจากผู้ใหญ่ในตัวเด็กทำให้ขาดเครื่องมือรวมถึงการเข้ามาของเทคโนโลยีสมาร์ตโฟน ที่ทำให้คนทุกวัยติดมือถือเพราะฉะนั้นเรากำลังท้าทายกับค่านิยมใหม่ที่พ่อแม่ที่อ้างว่าไม่มีเวลาเลี้ยงลูกและให้มือถือกับตัวเด็กใช้งาน

แตกต่างอย่างเห็นได้ชัดจากสมัยก่อนที่พ่อแม่มีเวลาอุ้มลูกเดินชมสิ่งรอบข้าง อ่านหนังสือนิทานเพราะมันเป็นวิธีเสริมสร้างพัฒนาการในตัวเด็กที่ดีนอกจากนี้การสร้างวินัยที่ดีของเด็กในการใช้โทรศัพท์มือถืออย่างเป็นเวลาและเมื่อยามจำเป็นเป็นสิ่งที่จำเป็นมากในยุคสมัยนี้

อีกหนึ่งสิ่งที่สำคัญคือการเปิดโอกาสในเด็กได้คิดวิเคราะห์รวมถึงการมีสิทธิ์เลือกสิ่งที่ตัวเองชอบจากหนังสือนิทานที่ชื่นชอบอาจเป็นการตั้งคำถามจากนิทานเพื่อให้เด็กๆเรียนรู้กระบวนการคิดวิเคราะห์จากเรื่องที่อ่าน

อย่างไรก็ตาม ยุคสมัยที่ AI เข้ามามีบทบาทต่อนิสัยการอ่านของคน ดร.ถนอมวงศ์ เผยว่าจะต้องใช้ AI ให้เกิดประโยชน์จากฟังก์ชันของมัน ยกตัวอย่างเช่น การหาความหมายของคำ หรือการที่นักเขียนและนักแปลทุกคนสามารถหาข้อมูลจาก AI ได้ แต่ไม่ควรเชื่อถือทั้งหมดนอกจากนี้ เรื่องลิขสิทธิ์การเขียนหรือแปล ไม่ควรมาจากผลงานของ AI เนื่องจากเนื้อหาดังกล่าวจะต้องมาจากสติปัญญาของมนุษย์เพราะเป็นการสร้างคุณค่าภายในตัวงานเขียน

Photo : SAP NEWS