“ศิริกัญญา-ศุภโชติ” ถอนซับ พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านส่อทุจริต ด้าน “รักชนก” แฉรัฐดอง กมธ. เอื้อเค้กโซลาร์เซลล์สีน้ำเงิน

วันนี้ (25 ส.ค.69) เวลา 8.50 น. ที่รัฐสภา นางสาวศิริกัญญา ตันสกุล สส.บัญชีรายชื่อ และรองหัวหน้าพรรคประชาชน กล่าวถึงวาระการพิจารณาพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) เงินกู้ 4 แสนล้านบาท ในช่วงเปิดประชุมสภาฯ ว่า พ.ร.ก.เงินกู้ กำลังจะเข้าสู่สภาฯ เพื่อให้ความเห็นชอบเราติดตามเรื่องนี้หลังจากที่ศาลรัฐธรรมนูญได้มีคำวินิจฉัยออกมา ตุลาการเสียงข้างมากเห็นว่าคำร้องของพรรคฝ่ายค้านที่ได้ส่งไปยังศาลรัฐธรรมนูญ เงิน 200,000 ล้านบาทสำหรับการเปลี่ยนผ่านพลังงาน ไม่สามารถที่จะออกเป็น พ.ร.ก.ได้ เป็นการออก พ.ร.ก.โดยไม่ชอบ

ศาลมีคำวินิจฉัยมาสักระยะแล้ว แต่ที่ไม่ได้นำมาพิจารณาในสภาฯ เสียที เพราะพรรคร่วมรัฐบาลและวิปรัฐบาลแจ้งมากำลังรอคำวินิจฉัยฉบับเต็ม ซึ่งออกมาได้เรา 2 สัปดาห์แล้ว  ฝ่ายรัฐบาลจึงรอให้มีการเปิดสมัยประชุมสภาฯ ก่อนเข้าสู่กาาพิจารณา โดยคำวินิจฉัยฉบับเต็มมีความน่าสนใจในหลายประการ โดยเฉพาะคำชี้แจงจากพยานผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 4 คน เป็นผู้เชี่ยวชาญทางด้านกฎหมายการคลัง 3 คนและผู้เชี่ยวชาญด้านการคลังอีก 1 คน หลายคนเห็นตรงกันในหลายประประเด็น เช่น โครงการเปลี่ยนผ่านพลังงานใน 200,000 ล้านบาทหลัง ไม่ปรากฏแผนงานที่เป็นรูปธรรมที่จะทำให้เชื่อได้ว่าจะสามารถลดผลกระทบวิกฤติพลังงานนี้ได้

นอกจากนี้ยังมีการอภิปรายกันอย่างกว้างขวาง เรื่องความมั่นคงทางเศรษฐกิจว่าได้สัดส่วนหรือไม่ กับการกับความจำเป็นที่จะต้องออกเป็น พ.ร.ก. และการเปลี่ยนผ่านพลังงานเป็นการเปลี่ยนเชิงโครงสร้างที่ต้องอาศัยระยะเวลา ทั้งระยะกลางและระยะยาวในการทำให้เกิดผลจริง  ซึ่งผู้เชี่ยวชาญคนหนึ่งได้พูดถึงเรื่องวินัยการเงินการคลัง ที่อาจจะกระทบกับสัดส่วนหนี้สาธารณะที่อาจชนกับวินัยการเงินการคลัง

คำชี้แจงจากพยานผู้เชี่ยวชาญเป็นไปแนวทางเดียวกันกับคำร้องของพรรคฝ่ายค้าน และเป็นไปในทางเดียวกันกับคำวินิจฉัยส่วนตนของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญเสียงข้างน้อย  ซึ่งเราจะเปิดเผยเรื่องนี้ในการอภิปรายเพื่อให้ความเห็นชอบ พ.ร.ก.ในวันพรุ่งนี้

นางสาวศิริกัญญา กล่าวต่อว่า หลังจากที่เราได้ติดตามแผนงานโครงการเปลี่ยนผ่านพลังงาน พบกับความไม่ชอบมาพากลหลายเรื่อง  เช่น กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นที่อาจจะมีการให้แคทตาล็อก เพื่อล็อกรหัสสินค้าในบางประเภท เพื่อให้เป็นการจัดซื้อจัดจ้างแบบล็อคสเปคไปที่เจ้าใดเจ้าหนึ่ง

นายศุภโชติ ไชยสัจ สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน  กล่าวถึงเงินกู้ก้อน 200,000 ล้านบาทโดยเฉพาะโครงการเปลี่ยนแปลงพลังงานว่า มีปัญหาจริง ๆ  ตั้งแต่กระบวนการของบเงินกู้ เป็นการให้หน่วยงานต่าง ๆ ขอเงินเข้ามา และโครงการเหล่านั้นจะเข้าสู่กระบวนการกลั่นกรองผ่านคณะกรรมการกลั่นกรองที่ตั้งโดย พ.ร.ก. แผนงานที่มีก็เป็นแผนที่มีมาก่อน ไม่รู้ว่าประเทศไทยจะเปลี่ยนผ่านพลังงานไปในทิศทางไหน รวมถึงเราไม่สามารถรู้ตัวชี้วัดเงินก้อน 200,000 ล้านบาท สัดส่วนพลังงานสะอาดหลังจากใช้หมดเงินหมด จะเป็นไปในทิศทางใด เราจะสามารถประหยัดพลังงานใช้พลังงานให้มีประสิทธิภาพได้มากขึ้นแค่ไหน ซึ่งรัฐบาลยังไม่สามารถตอบประชาชนได้แม้แต่ข้อเดียว

เราเห็นโครงการที่ค่อนข้างหลากหลาย  แบ่งเป็นโครงการที่ไม่ตรงปก โดยเฉพาะโครงการที่เกี่ยวข้องกับพลังงาน เราเห็นโครงการสินเชื่อนโยบายติดตั้งโซลาร์เซลล์ 1 ล้านครัวเรือน ที่มีการประกาศโดยนายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาส รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ซึ่งจากการประชุม กมธ.การพัฒนาเศรษฐกิจฯ ได้เชิญการไฟฟ้าส่วนภูมิภาคและการไฟฟ้าฝ่ายผลิตเข้าชี้แจง ซึ่งได้ระบุว่า 1 ล้านครัวเรือนเป็นไปไม่ได้ในปัจจุบัน เนื่องจากติดข้อจำกัดทางด้านเทคนิค โครงข่ายไฟฟ้ามีศักยภาพไม่มากพอ แม้แต่กำลังการผลิตติดตั้งที่กำหนดไว้ว่าขั้นต่ำอยู่ที่ 5 กิโลวัตต์ต่อหลังคาเรือน ซึ่งการไฟฟ้าฯ ชี้แจงว่าตัวเลขยังไม่นิ่ง อาจจะเป็น 3 กิโลวัตต์ 5 กิโลวัตต์ หรือมากกว่านั้น ตัวเลขนี้สำคัญเพราะจะส่งผลต่อจำนวนประชาชนที่ได้รับผลประโยชน์จากนโยบายรวมไปถึงเงินอุดหนุนที่รัฐจะสนับสนุน 50,000 บาทต่อราย แต่ยังเป็นตัวเลขที่ไม่นิ่งเช่นเดียวกัน อาจจะถูกลดลงเหลือ 30,000 บาทต่อราย ส่วนแพ็กเกจพ่วงผ่อนค่าติดตั้งโซล่าเซลล์ผ่านบิลค่าไฟ แต่การไฟฟ้าฯ ไม่สามารถทำตามกระบวนการนี้ได้ เพราะไม่สามารถนำเงินไปจ่ายกับธนาคารได้โดยตรง

“เราเห็นว่าโครงการในด้านพลังงานเป็นโครงการที่ฉาบฉวย โครงการ 200,000 ล้านบาทนี้ หากลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงาน จะทำให้เกิดประโยชน์ในระยะยาวกับประเทศมากกว่า”

นายศุภโชติ ยังกล่าวถึงโครงการของกระทรวงคมนาคม มีการตั้งงบประมาณขอเปลี่ยนรถสาธารณะเป็นรถอีวี 24,000 ล้านบาท ซึ่งนายสิริพงศ์ อังคสกุลเกียรติ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงคมนาคม ตั้งเป้าว่าจะเปลี่ยนรถสาธารณะ 80,000 คันครอบคลุมประเภทรถ 7 ประเภท แต่นายพิพัฒน์ รัชกิจประการ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม ได้ออกให้ข่าวว่ากำลังอัปเดตหารือกับกระทรวงการคลัง  ซึ่งล่าสุดที่มีการชี้แจงกับ กมธ.กรมขนส่งทางบกย้ำว่ารถ 7 ประเภท อาจจะเหลือหนึ่งประเภทคือ รถแท็กซี่เท่านั้น เพราะมีกระบวนการจัดการที่ค่อนข้างจะง่ายกว่ารถประเภทอื่น ถ้าเป็นรถโดยสารประจำทาง ขสมก.จะกลับไปใช้งบประมาณแผ่นดิน ส่วนการเปลี่ยนรถบรรทุกเป็นรถอีวี เรายังมีโครงสร้างพื้นฐานไม่มากพอ ทั้งหมดสะท้อนว่าโครงการเหล่านี้ไม่ตรงปก ปัจจุบันติดข้อจำกัดมากมายเหมือนรัฐบาลไม่เตรียมความพร้อม ไม่ทำการบ้าน เหมือนโฆษณาแล้วค่อยหาวิธีการ

ส่วนโครงการอีกประเภท คือ โครงการที่ไม่มีเนื้อ ไม่มีรายละเอียด ยิ่งถามยิ่งตอบไม่ได้ เช่น โครงการของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ 60,000 กว่าล้านบาท ของกรมชลประทาน มีการเสนอแผนงานว่าจะมีโครงการพัฒนาพัฒนาแหล่งน้ำและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ำเพื่อแก้ไขปัญหาผลกระทบจากสถานการณ์วิกฤตทางด้านพลังงานและสร้างการเปลี่ยนผ่านด้านการผลิตของประเทศ วงเงิน 20,000 ล้านบาท แต่เมื่อสอบถามในชั้น กมธ.กลับไม่มีรายละเอียด ยิ่งซักถามไปเท่าไรดูเหมือนว่าจะเป็นโครงการซื้อปั๊มน้ำติดตั้งโซล่าเซลล์เท่านั้น

นอกจากนี้ยังมีโครงการของการยางแห่งประเทศไทยที่จัดทำโครงการสนับสนุนสินเชื่อแก่สถาบันเกษตรกรและผู้ประกอบการยาง เพื่อเปลี่ยนผ่านสู่การทำสวนยางแบบคาร์บอนต่ำ โดยให้เหตุผลว่าจะเอาไปเพื่อรองรับมาตรการทางภาษีคาร์บอนจากฝั่งยุโรป โดยตั้งงบประมาณถึงประมาณ 10,000 ล้านบาท  แต่จากการได้พูดคุยเกี่ยวกับการส่งออกยางไปต่างประเทศ ในภูมิภาคยุโรปมาตรการที่ผู้ประกอบการยางต้องเจอคือ มาตรการ EUTR ที่ตรวจเรื่องการตัดไม้ทำลายป่า ไม่เกี่ยวข้องกับพลังงานสะอาด หลายโครงการที่เกิดขึ้นในตอนนี้พยามจะใช้คำว่าทำไปเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน จึงเป็นช่องโหว่ที่ประชาชนกังวลว่า จะทำให้เกิดการกับกระบวนการทุจริตผ่านการจัดซื้อจัดจ้างในอนาคต

“ไม่ว่าจะเป็นโครงการที่ไม่ตรงปกหรือไม่มีเนื้อ สิ่งนี้กำลังเกิดขึ้นและเป็นกระบวนการที่อาจจะเป็นกลไกผันเงิน 2 แสนล้านบาทไปสู่การทุจริตคอรัปชั่น” นายศุภโชติ ทิ้งท้าย

นางสาวรักชนก ศรีนอก ในฐานะคณะกรรมาธิการวิสามัญติดตามและตรวจสอบการใช้จ่ายเงินกู้ตาม พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้านบาท กล่าวเสริมเกี่ยวกับการนัดประชุมของกรรมาธิการฯ นับแต่ประธานแจ้งว่าให้รอคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ จนถึงวันนี้ยังไม่มีการประชุม ซึ่งผ่านมา 1-2 เดือนแล้ว จึงตั้งข้อสังเกตว่ารัฐบาลต้องการพูดคุยเรื่องนี้อย่างจริงจังหรือไม่ จึงนำไปพิจารณาในคณะกรรมาธิการพัฒนาเศรษฐกิจ ของสภาฯ

จึงไม่แน่ใจว่ารัฐบาลอยากประชุมกับเราเมื่อไหร่แต่คิดว่าเปิดสมัยประชุมแล้วคงจะต้องถามกันอย่างจริงจัง ว่ามีการประชุมเกิดขึ้นหรือไม่”

นางสาวรักชนก กล่าวว่าใน พ.ร.ก. กู้เงิน 4 แสนล้านใน 2 แสนล้านหลังมีคีย์เวิร์ด “โซล่า” เปลี่ยนผ่านพลังงานจึงตั้งข้อสังเกตว่า เป็นคีย์เวิร์ดแห่งยุคสมัยนี้ ขณะเดียวกันเรื่องงบกลางที่อนุมัติให้กรมน้ำบาดาลดำเนินการ 6500 ล้านบาท ก็ใช้คีย์เวิร์ร์ด ”โซลาปั๊ม“ ตั้งข้อสังเกตว่าจะต้องมีการจัดซื้อจัดจ้างและมีผู้รับเหมา

”หากสมมุติว่าของจัดซื้อจัดจ้างมีมูลค่าหลาย 10,000 ล้านบาท หรือ 100,000 ล้าน หากไม่ได้เตรียมเอาไว้ก่อนผู้รับเหมาหรือคนที่ขายของที่เกี่ยวเนื่องกับสินค้าประเภทนี้ ไม่รู้ก่อนก็จะเตรียมทันได้อย่างไร ตั้งข้อสังเกตว่าโครงการนี้เป็นเรือ โนอาห์ ที่จะพาผู้รับเหมาของเครือข่ายสีน้ำเงิน หรือ สส. เครือข่ายสีน้ำเงิน แบ่งกันกินแบ่งกันใช้หรือเปล่า“ นางสาวรักชนกกล่าว

นางสาวรักชนก กล่าวต่อ อ้างว่าสิ่งที่รับทราบจากข้าราชการซึ่งมีความกังวลว่าจะต้องติดร่างแหรับผิดชอบหากเกิดปัญหาหรือไม่ และแจ้งมาว่าเริ่มมีการของบประมาณในโครงการเข้ามาแล้ว จากท้องถิ่น แม้หน้าตาโครงการมาแล้ว แต่ละหลักเกณฑ์ยังไม่มีความชัดเจน

ส่วน เงินส่วนใหญ่ที่นำไปจัดซื้อจัดจ้างแผงโซลาร์เซลล์หรือโซล่าปั้ม ทางกรรมาธิการติดตามงบฯ ได้ขอหนังสือไปยังหน่วยงานเพื่อนำมาพิจารณาว่า มอก. เดิมมีกี่เจ้า และช่วงที่มีงบ

พ.ร.ก.กู้เงิน 4 แสนล้าน มีหน่วยงานยื่นขออุปกรณ์โซลาร์เซลล์กี่เจ้า ซึ่งหากไม่มีเจ้าใหม่มาขอในช่วงระยะเวลานี้ อาจหมายความว่าคนที่เป็นเจ้าเก่าที่ได้ มอก.อยู่ รับเละ หรือหมายถึงรับประโยชน์มหาศาล ซึ่งอาจทำให้เชื่อว่าเป็นการล็อกสเป็กให้เจ้าเก่า หากมี 2-3 เจ้าได้รับ มอก.ใหม่ ในช่วงเหล่านี้หรือฟาสแทรกกระบวนการต่างๆอย่างรวดเร็วก็เป็นที่สังเกตได้ว่าอาจจะเป็นเจ้าใหม่ที่เข้ามารับทรัพย์หรือไม่อย่างไร ทำเรื่องขอข้อมูลไปแล้วรอข้อมูลที่จะส่งกลับมา

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong