“ณัฐพงษ์” จี้รัฐแก้ปัญหาสารพิษปนเปื้อนข้ามแดน-ปราจีนฯ เผยตรวจพบ “สารหนู-ตะกั่ว” เกินมาตรฐานพุ่งในน้ำกก-ข้าวนาปรัง ผวาตกค้างถึงผู้บริโภค

วันนี้ (26 ต.ค. 69) เวลา 09.30 น. ที่รัฐสภา นายณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะหัวหน้าพรรค และผู้นำฝ่ายค้าน แถลงผลการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เงา ครั้งที่ 17 ถึงผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมของสารปนเปื้อนในแม่น้ำ โดยระบุว่า พรรคประชาชนได้ติดตามและเรียกร้องในเรื่องนี้มาโดยตลอด แต่มองว่ารัฐบาลละเลยอย่างจงใจ เนื่องจากเหตุอุทกภัยครั้งล่าสุดทำให้เกิดการแพร่กระจายของสารพิษจากโรงงาน ซึ่งสารพิษไม่ได้ถูกปล่อยเฉพาะในช่วงนี้เท่านั้น แต่พื้นที่จังหวัดปราจีนบุรีก็ประสบปัญหาเรื้อรังมานานจนเกิดผลกระทบเป็นวงกว้าง เช่นเดียวกับปัญหาสารพิษในแม่น้ำบริเวณชายแดน

นายณัฐพงษ์ เปิดเผยข้อมูลล่าสุดว่า เมื่อปีที่ผ่านมาตรวจพบสารพิษไหลมาตามเหมืองจากประเทศเพื่อนบ้านเกินค่ามาตรฐานเพียง 1.5 - 2 เท่า แต่ผลการตรวจล่าสุดจากแหล่งน้ำชลประทานที่ใช้น้ำจากแม่น้ำสายและแม่น้ำกกโดยตรง กลับพบสารหนูเกินค่าความปลอดภัยสูงถึง 28 เท่า และพบตะกั่วเกิน 5 เท่า นอกจากนี้ยังตรวจพบสารหนูเกินเกณฑ์ในพื้นที่ทำการเกษตรจำนวน 11 แปลง จากทั้งหมด 20 แปลง ส่วนผลการตรวจข้าวและแกลบที่ปลูกในช่วงฤดูนาปรัง (เดือนมีนาคม - พฤษภาคม) พบการปนเปื้อนของสารตะกั่วในเมล็ดข้าว ซึ่งส่งผลกระทบต่อพัฒนาการทางสมองของเด็ก โดยขณะนี้ผลผลิตดังกล่าวได้ถูกกระจายออกสู่ตลาดแล้ว ทำให้ไม่สามารถทราบได้ว่าข้าวถูกส่งไปขายที่ใดบ้างหรือมีใครได้รับผลกระทบไปแล้วบ้าง ซึ่งสุดท้ายสารพิษเหล่านี้จะตกสู่ร่างกายของคนไทยทุกคน ถือเป็นข้อห่วงใยที่เคยเสนอต่อรัฐบาลมาอย่างยาวนาน แต่สุดท้ายก็เกิดผลกระทบต่อประชาชนโดยตรง

สำหรับข้าวที่พบสารตะกั่วปนเปื้อนซึ่งปลูกในช่วงเดือนพฤษภาคม แต่ผลการตรวจเพิ่งออกมาเมื่อเร็ว ๆ นี้นั้น เกิดจากรัฐบาลไม่ได้จัดสรรงบประมาณอย่างเพียงพอ ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่มีงบประมาณในการตรวจโดยตรง และต้องดึงงบจากโครงการอื่นมาใช้ ส่งผลให้การตรวจวิเคราะห์ล่าช้า

ทั้งนี้ ข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ การบริหารจัดการในภาพรวม และการจัดการในรายละเอียดภาพเล็ก โดยการบริหารจัดการในภาพรวม ขอเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย แสดงความกล้าหาญในการนำประเด็นนี้ไปหารือกับตัวแทนของประเทศจีนในโอกาสที่จะเดินทางไปเยือน เพื่อกำหนดมาตรการบริหารจัดการและแก้ไขปัญหาสารพิษในแม่น้ำชายแดนร่วมกัน เนื่องจากปัจจุบันไม่ได้มีผลกระทบแค่น้ำบริเวณชายแดนภาคเหนือและภาคตะวันตกเท่านั้น แต่เริ่มมีการขยายเหมืองเข้าไปในประเทศลาวเป็นจำนวนมาก ซึ่งอาจทำให้สารพิษกระจายลงสู่แม่น้ำโขงและสร้างความเสียหายต่อพื้นที่เกษตรกรรมในภาคอีสานเป็นวงกว้างยิ่งขึ้น

นอกจากนี้ อยากให้ใช้กลไกของคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ซึ่งมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน โดยที่ผ่านมาได้มอบหมายให้นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี ทำหน้าที่ประธานการประชุมแทน อย่างไรก็ตาม การประชุมทั้ง 3 ครั้งในรอบปีที่ผ่านมา กลับไม่มีการนำปัญหาเรื่องสารพิษในจังหวัดปราจีนบุรีหรือสารพิษในแม่น้ำชายแดนเข้าหารือเพื่อหาทางแก้ไขเลย อีกทั้งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมก็ไม่ได้ลงมาจัดการอย่างจริงจัง จึงตั้งข้อสังเกตว่าอาจเป็นเพราะ นายสุชาติ ชมกลิ่น รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ไม่เคยให้ความสำคัญ หรือไม่เคยเข้าร่วมประชุมคณะกรรมการชุดนี้เลยหรือไม่ พร้อมกันนี้ ได้เรียกร้องให้กระทรวงสาธารณสุขเร่งเข้ามาอำนวยความสะดวกและช่วยเหลือด้านสาธารณสุขโดยเร็ว เนื่องจากผลการตรวจสารพิษตกค้างในร่างกายของประชาชนในจังหวัดเชียงราย จำนวน 549 คน พบผู้ที่มีค่าสารหนูเกินเกณฑ์ความปลอดภัยแล้วถึง 31 คน

ส่วนการจัดการในรายละเอียดภาพเล็ก ระหว่างรอการดำเนินงานจากภาครัฐ นายณัฐพงษ์ ได้เสนอแนะให้ประชาชนดูแลและลดความเสี่ยงด้วยตนเอง โดยขอให้ตรวจสอบแหล่งที่มาของข้าวที่ซื้อ หากสงสัยว่ามาจากพื้นที่เสี่ยงปนเปื้อน ควรสลับไปซื้อข้าวจากแหล่งอื่นเพื่อลดความเสี่ยง รวมถึงปรับวิธีการหุงข้าวในบ้าน โดยใช้น้ำในปริมาณที่มากขึ้น และเมื่อข้าวสุกให้เทน้ำออก ซึ่งจะช่วยลดปริมาณสารพิษตกค้างในข้าวลงได้ ขณะเดียวกัน ก็เรียกร้องมาตรการระยะสั้นให้รัฐบาลจัดสรรงบประมาณฉุกเฉิน ลงพื้นที่ตรวจแปลงเกษตรกรรมที่มีความเสี่ยงปนเปื้อนแบบรายแปลง โดยอ้างอิงข้อมูลพื้นที่เสี่ยงที่กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมจัดทำกับอนุกรรมาธิการมลพิษทางน้ำข้ามชายแดน และ รองศาสตราจารย์ ดร.ธนพล เพ็ญรัตน์

นายณัฐพงษ์ ย้ำในช่วงท้ายว่า ภาคเกษตรกรรมไม่ได้เป็นต้นเหตุของปัญหา แต่ถือเป็นผู้เสียหายด่านแรก เพราะนอกจากเกษตรกรในพื้นที่ปนเปื้อนจะได้รับผลกระทบโดยตรงแล้ว ปัญหานี้ยังส่งผลกระทบโดยอ้อมไปยังเกษตรกรแปลงอื่น จากการที่ผู้บริโภคขาดความเชื่อมั่นในการซื้อผลผลิตทางการเกษตรเพราะกังวลเรื่องสารพิษตกค้าง จึงขอเรียกร้องให้รัฐบาลเร่งดำเนินการตามข้อเสนอแนะทั้งหมดโดยเร็ว

ภาพ : Weeraphat Ratsameerueangrong